از دهه 1980 عواملي از قبيل ركود اقتصادي و رشد هزينههاي اجتماعي خدماتي مانند بيمه و بهداشت كه رقيب آموزش محسوب ميگردند، باعث گرديد كه سهم هزينههاي واقعي آموزشي در توليد ناخالص ملي بسياري از كشورها ثابت بماند و يا كاهش يابد. از طرف ديگر، عواملي مانند بيكاري فارغ التحصيلان دانشگاهي و عدم تطبيق تخصصهاي عرضه شده با نيازهاي بازاركار، تخصيص مجدد منابع را در داخل بخش آموزش، به ضرر آموزش عالي تغيير داد. از آنجا كه چشم انداز شرايطي كه در ساير كشورها، بحران مالي در آموزش عالي را به دنبال داشته است، وضعيت مشابهي را براي بخش آموزش عالي ايران و از جمله دانشگاه فردوسي نيز ترسيم ميكند، بررسي راههاي مقابله با آن ضروري به نظر ميرسد. به اين منظور پروژه راهكارهاي افزايش درآمد و كاهش هزينه در معاونت طرح و برنامه تعريف گرديده و هم اكنون در فرآيند انتخاب مجري ميباشد.
-
تدوين فصول اول و دوم طرح (كليات و مباني نظري)
-
تدوين روش تحقيق و فصل آناليز دادهها
-
تدوين فصل آناليز دادهها و ارائه گزارش نهايي طرح پس از انجام اصلاحات
سؤالات مربوط به افزايش درآمد
- روند درآمدهاي دانشگاه و واحدها در طول چند سال گذشته چگونه بوده است و چه عواملي باعث چنين رويدادي شده است؟
- نقش عوامل مختلف انساني (مديريت ها،كاركنان، هيات علمي و دانشجويان) و غير انساني در درآمد دانشگاه و واحدها چگونه بوده است؟
- آيا تعداد كاركنان و سياست هاي موجود درواحدهاي مختلف دانشگاه، در جهتي ميباشند كه موجب افزايش درآمدها باشند؟
- نقش رديف هاي متفرقه در سبد درآمدي دانشگاه چگونه بوده است؟
- درآمد هاي مستمر و غير مستمر دانشگاه و واحدها كدامند؟
- سهم هر يك از درآمدها در سبد درآمدي دانشگاه و واحدها در يك دوره چند ساله چگونه بوده است؟
- چه عواملي ميتوانند سهم درآمدها را در دانشكدهها تعيين نمايند؟ چه بخشي از اين عوامل قابل كنترل ميباشند؟ چگونه ميتوان ريسكهاي درآمدزايي را مديريت كرد؟
- نقش مصوبات مختلف در سطح كلان وخرد وزارتي، دانشگاه و واحدها بر افزايش يا كاهش درآمدها چگونه بوده است؟ مهمترين مصوبات درآمدزا و درآمدزدا كدامند؟
- جايگاه تفويض اختيار در سطح واحدها براي افزايش درآمدها چگونه است؟
- كدام يك از درآمدها در چارچوب قوانين و مقررات دانشگاه و آيين نامه مالي و معاملاتي و كدام يك خارج از آن صورت گرفته است؟
- پتانسيلهاي موجود در آيين نامه مالي و معاملاتي دانشگاه براي ايجاد درآمد كدامند؟
- نقش موازيكاريها و نبود تعاملات منطقي مبتني بر بهرهگيري از امكانات و پتانسيلهاي موجود واحدها بر كاهش درآمدها چگونه است؟
- جايگاه و درجه تاثيرگذاري نبود نظارت مالي بر رفتارهاي درآمدي واحدهاي مختلف دانشگاه چگونه است؟
- چگونه ميتوان اهداف مالي را براي ايجاد درآمد تنظيم كرد؟
- در شرايط كنوني توجه به راهبردهاي درآمدزا در بخش نهاده دانشگاه بايد در اولويت قرار گيرد يا راهبردهاي درآمدزا در بخش ستادهها؟
- كارايي درآمدهاي دانشگاه و واحدهاي مختلف آن بر اساس مؤلفههاي مختلف تشكيل دهنده آن در دورههاي زماني مختلف و با مديريتهاي مختلف چگونه بوده است؟ در واقع كارايي فني، تخصيصي و مقياس چگونه بوده است و عوامل اصلي درون سازماني و برون سازماني مؤثر بر آن كدامند؟
- سهم كدهاي مختلف درآمدي در سبد درآمدي دانشگاههاي برتر داخلي چگونه است؟
- سهمهاي استاندارد براي دستيابي به اهداف دانشگاه و واحدها در كدهاي مختلف درآمدي چگونه بايد باشد؟
- پتانسيل افزايش درآمد در كدام يك از كدهاي درآمدي در سطح دانشگاه و واحدها وجود دارد؟
- سطح و يا ميزان افزايش درآمدها در رديفهاي مختلف چقدر است؟
- چگونه ميتوان با قيمتگذاري مناسب فعاليتهاي دانشگاه درآمد را افزايش داد؟
- فرصتها و تهديدهاي موجود براي افزايش درآمدها و يا ايجاد منابع درآمدي جديد كدامند؟
- ميزان مطلوب وابستگي مالي دانشگاه به دولت چقدر بايد باشد؟
- سطح مطلوب مازاد درآمدي دانشگاه و واحدها براي برخورداري از حاشيه امنيتي لازم در حوزه مالي چقدر است و چگونه مي توان به آن دست يافت؟ اين سطح تحت تاثير چه مؤلفه هايي خواهد بود؟
- چگونه ميتوان از مؤلفههايي مانند اقتصاد زمان، مكان، درجه فوريت و تكرار مبتني بر نيازهاي درون و برون سازماني براي كسب درآمد بهره گرفت؟
- چگونه با ايجاد تفكر تجاري در اركان دانشگاه از طريق جذب نهادههاي با كيفيت و توليد ستادههاي با كيفيت ميتوان درآمدهاي دانشگاه را در ميانمدت و بلندمدت افزايش داد؟
- چگونه ميتوان درآمدهاي دانشگاه و واحدها را در بخشهاي مختلف افزايش داد؟ به عبارت ديگر، روشهاي افزايش در سه افق زماني كوتاهمدت، ميانمدت و بلندمدت و در حوزههاي مختلف آموزشي و تحصيلات تكميلي، اداري و مالي، طرح و برنامه، پژوهش و فناوري و دانشجويي و فرهنگي كدامند؟
- گروههاي هدف براي افزايش درآمدهاي دانشگاه و واحدها كدامند؟
- پتانسيلهاي ايجاد و يا افزايش درآمدهاي دانشگاه در بيرون از سازمان ( مجموعه شهر مشهد، استان خراسان رضوي و خارج از كشور) كدامند؟
- آيا اهداف، منابع و زير ساختها براي ايجاد و يا افزايش درآمد، ظرفيت لازم را دارا ميباشند؟
- درآمدهاي ايجاد شده از چه سطح پايداري برخوردار ميباشند؟
- پيشنيازها و پسنيازهاي اعمال هريك از روشهاي پيشنهادي در چارچوب قوانين و مقررات موجود و يا لازم التغيير كدامند؟ اين موارد بايد به طور شفاف بيان شوند.
- سطح تصميمسازي و يا تصميمگيري براي افزايش درآمدها مبتني بر روشهاي پيشنهادي كدامند؟
- الگوي افزايش درآمدها بر اساس هر يك از روشهاي پيشنهادي كدامند؟ بايد بطور مشخص براي هر يك از روشها، كليه ابعاد از قبيل علل عدم افزايش ، سطح افزايش درآمدها، سازوكار اجرايي و پيامدهاي افزايش درآمدها ارائه شود تا بتواند مبناي تصميمگيري قرار گيرد.
- الگوي جامع مديريت و بهينهسازي درآمدهاي دانشگاه در سطوح كلان و خرد كدام است (مديريت پرتفوي درآمدي)؟ اين الگو از چه ويژگيهايي برخوردار مي باشد؟ چگونه مي توان آن را طراحي كرد و در قالبي سيستمي و نظاممند به مرحله اجراء در آورد؟
سؤالات مربوط به كاهش هزينه
- روند هزينههاي دانشگاه و واحدها در كدهاي مختلف هزينهاي در طول چند سال گذشته چگونه بوده است و چه عواملي باعث چنين رويدادي شده است؟
- نقش عوامل مختلف انساني (مديريتها، كاركنان، هيات علمي و دانشجويان) و غير انساني در هزينههاي دانشگاه چگونه بوده است؟
- نقش هزينههاي غيرمترقبه در سبد هزينهاي دانشگاه چگونه بوده است؟
- هزينههاي مستمر و غيرمستمر دانشگاه و واحدها كدامند؟
- سهم هر يك از رديفهاي هزينهاي در سبد هزينهاي دانشگاه در يك دوره چندساله چگونه بوده است؟
- سهم هر يك از هزينهها در همان رديف هزينهاي چگونه بوده است؟
- چه عواملي ميتوانند سهم هزينهها را در دانشكدهها تعيين نمايند؟ چه بخشي از اين عوامل قابل كنترل ميباشند؟
- نقش مصوبات مختلف در سطح كلان وزارتي و خرد دانشگاه و واحدها بر افزايش هزينهها چگونه بوده است؟ مهمترين مصوبات هزينهزا كدامند؟
- كدام يك از هزينهها در چارچوب قوانين و مقررات دانشگاه و آييننامه مالي و معاملاتي و كدام يك خارج از آن صورت گرفته است؟
- نقش موازيكاريها و نبود تعاملات منطقي مبتني بر بهرهگيري از امكانات و پتانسيلهاي موجود واحدها بر افزايش هزينهها چگونه است؟
- جايگاه و درجه تاثيرگذاري نبود نظارت مالي بر رفتارهاي هزينهاي واحدهاي مختلف دانشگاه چگونه است؟
- كارايي هزينه دانشگاه و واحدهاي مختلف آن بر اساس مؤلفههاي مختلف تشكيلدهنده آن در دورههاي زماني مختلف چگونه بوده است؟ در واقع كارايي فني، تخصيص و مقياس چگونه بوده است و عوامل اصلي درون سازماني و برون سازماني موثر بر آن كدامند؟
- سهم كدهاي مختلف هزينهاي در سبد هزينهاي دانشگاههاي برتر داخلي (دو تا سه دانشگاه) چگونه است؟
- · سهمهاي استاندارد براي دستيابي به اهداف دانشگاه و واحدها در كدهاي مختلف هزينهاي چگونه بايد باشد؟
- پتانسيل كاهش هزينه در كدام يك از كدهاي هزينهاي وجود دارد؟
- سطح و يا ميزان كاهش هزينهها در رديفهاي مختلف چقدر است؟
- چگونه ميتوان هزينههاي دانشگاه و واحدها را در بخشهاي مختلف كاهش داد؟ به عبارت ديگر، روشهاي كاهش هزينه در سه افق زماني كوتاهمدت، ميانمدت و بلندمدت و در حوزههاي مختلف آموزشي و تحصيلات تكميلي، اداري و مالي، طرح و برنامه، پژوهش و فناوري و دانشجويي و فرهنگي كدامند؟
- گروههاي هدف براي كاهش هزينههاي دانشگاه و واحدها كدامند؟
- پيشنيازها و پسنيازهاي اعمال هر يك از روشهاي پيشنهادي در چارچوب قوانين و مقررات موجود و يا لازمالتغيير كدامند؟ اين موارد بايد به طور شفاف بيان شوند.
- سطح تصميمسازي و يا تصميمگيري براي كاهش هزينهها مبتني بر روشهاي پيشنهادي كدامند؟
- الگوي كاهش هزينه بر اساس هر يك از روشهاي پيشنهادي كدامند؟ بايد به طور مشخص براي هر يك از روشها، كليه ابعاد از قبيل علل رخداد مسأله، سطح كاهش هزينهساز و كار اجرايي و پيامدهاي كاهش هزينه ارائه شود تا بتواند مبناي تصميمگيري قرار گيرد.
- الگوي جامع مديريت و بهينهسازي هزينههاي دانشگاه در سطوح كلان و خرد كدام است؟ اين الگو از چه ويژگيهايي برخوردار ميباشد؟ چگونه ميتوان آن را طراحي كرد و در قالبي سيستمي و نظاممند به مرحله اجرا درآورد؟
